گلیم خانه ات باش/ قیام یا انقلاب پیش از ظهور ممنوع!
انتشار: 27 بهم ماه 1396 ساعت 21:11 دیدگاه ها: هيچ

گلستان بلاگ منتشر کرد:

با دقت و تأمل در منابع روایی با دسته ای از روایات مواجه می شویم که این روایات افراد را به سکوت و خانه نشینی دعوت می کنند، ولی آیا این روایات می تواند حجتی باشد برای بی تفاوتی در جامعه و رها کردن مسئولیت های دینی و اجتماعی و رها کردن مقدمات و زمینه سازی ظهور؟

6(5)

یکی از مسائل مهمی که از دیر باز در مباحث مهدویت مورد تأمل و بررسی اندیشمندان و محققان قرار گرفته موضوع جواز و یا عدم جواز قیام و انقلاب پیش از ظهور امام مهدی (عجل الله تعال فرجه) است. برخی افراد با تکیه به برخی روایات این چنین تبلیغ می کنند، که نباید پیش از قیام امام مهدی (علیه السلام) قیام کرد! در این نوشتار کوتاه یکی از روایات وارد شده در این زمینه را مورد بررسی و تأمل قرار می دهیم.

گلیم خانه ات باش

با دقت و تأمل در منابع روایی با دسته ای از روایات مواجه می شویم که این روایات افراد را به سکوت و خانه نشینی دعوت می کنند، ولی آیا این روایات می تواند حجتی باشد برای بی تفاوتی در جامعه و رها کردن مسئولیت های دینی و اجتماعی و رها کردن مقدمات و زمینه سازی ظهور؟!
در روایتی از کتاب کافی «امام صادق (علیه السلام) به سدیر می‌ فرماید: ای سدیر! ملازم خانه‌ات باش و چون پلاسی از پلاس‌های خانه‌ات و تا شب و روز آرامش دارند تو نیز آرام و ساکن باش و چون به تو خبر رسید که سفیانی خروج کرده هر چند پیاده به سوی ما کوچ کن!.»[1]

ما در قرآن کریم آیات محکم و صریحی داریم که همگان را به امر به معروف و نهی از منکر امر کرده و همچنین به ایستادگی در برابر ظلم و ستم ترغیب می کند، و از بی تفاوتی و خنثی بودن در جامعه باز می دارد، افرادی که هرگونه تحرک و جنبش انقلابی صحیح را تا پیش از ظهور محکوم و باطل معرفی می کنند، در واقع به این آیات بی اعتنا هستند.

 

تأمل در فضای صدور روایت

فارق از مباحث رجالی برای فهم دقیق و صحیح این روایت  نیاز است به فضای صدور این روایت دقت و تأمل خاصی داشته باشیم، تا اینکه روشن شود این روایت در چه بازه زمانی و به چه جهت از معصوم (علیه السلام) صادر شده است.
محققان و پژوهشگران علوم حدیث در تبیین و تحلیل این روایت این چنین بیان داشته اند که، فضای صدور این روایت مربوط به زمانی است که دستگاه بنی امیه در حال ضعف و فروپاشی بود و از طرفی دستگاه بنی عباس با شعار طرفداری و هواخواهی از اهل بیت(علیهم السلام) سعی در یارگیری و نفوذ در بین اقشار جامعه داشت، حال آن که امام صادق (علیه السلام) از ماهیت واقعی آنان باخبر بودند.
جناب شهرستانی در کتاب ملل و النحل به این مطلب اشاره می کند که حضرت علاوه بر خودداری از قبول پیشنهاد بیعت با سران قیام عباسی، در جواب نامه ابو مسلم که خواهان بیعت با امام صادق (علیه السلام) بود این چنین بیان کرد: « ما انت من رجالی، و لا زمان زمانی؛[2] نه تو از یاران من هستی و نه زمانه زمانه من است.»
در چنین زمانی هر چند عباسیان با شعار طرفداری از اهل بیت (علیهم السلام) سعی داشتند یک جریان سیاسی، فرهنگی و نظامی را در جامعه اداره کنند، ولی امام صادق (علیه السلام) با رد بیعت آنان ماهیت آنها را برای یاران خود مشخص کرد، این روایت و در چنین فضایی به افرادی همچون «سدیر» بیان می دارد که در فکر قیام نباشید: « یَا سَدِیرُ الْزَمْ بَیْتَکَ وَ کُنْ حِلْساً مِنْ أَحْلَاسِهِ.»

 

چند نکته طلایی و قابل توجه در فهم روایت

ما در تبیین این روایت به این مطلب اشاره کردیم که فضای صدور این روایت مربوط به زمان خاصی بوده است از این رو نمی توان این روایت را به طور عام بیان کرد و هرگونه قیام و خیزش انقلابی که در مسیر صحیح ترویج فرهنگ اهل بیت(علیهم السلام) و مهدویت شکل می گیرند را توبیخ نمود، ولی اگر افرادی اصرار داشته باشند که این روایت هرگونه قیام تا پیش از ظهور را در بر می گیرد، اثبات خواهیم کرد که این برداشت از روایت با آیات محکم همچنین روایات صریح در تضاد خواهد بود.

امام باقر(علیه السلام) فرمود: «گویى مردمى را مى ‏بینم که از مشرق ‏زمین به پا مى‏ خیزند و حق‏ جویى مى‏ کنند؛ ولى حقّشان را نمى‏ دهند. باز حق‏ طلبى مى‏ کنند و باز حقّشان داده نمى‏ شود و هنگامى که چنین مى ‏بینند، سلاح ‏هایشان را بر دوش مى‏ گیرند و آنچه را خواسته بودند، در اختیارشان قرار مى ‏دهند؛ ولى اینان نمى‏ پذیرند و قیام مى‏ کنند[و حکومت را به دست مى ‏گیرند] و آن را به کسى جز صاحب شما نمى ‏دهند. کشته‏ هایشان شهیدند. بدانید که اگر من آن [زمان‏] را درک کنم، بقاى خود را براى صاحب این امر [از خدا] خواهم خواست‏.

1- تعارض با قرآن
ما در قرآن کریم آیات محکم و صریحی داریم که همگان را به امر به معروف و نهی از منکر امر کرده و همچنین به ایستادگی در برابر ظلم و ستم ترغیب می کند، و از بی تفاوتی و خنثی بودن در جامعه باز می دارد، افرادی که هرگونه تحرک و جنبش انقلابی صحیح را تا پیش از ظهور محکوم و باطل معرفی می کنند، در واقع به این آیات بی اعتنا هستند: «و باید از شما گروهى باشند که [دیگران را] به نیکى بخوانند و به کارهاى پسندیده فرمان دهند و از کارهاى زشت باز دارند، و آنهایند که رستگارند.»[3]
2- تعارض با روایات
علاوه بر آیات قرآن کریم، روایاتی داریم که انسان ها را در برابر یکدیگر مسئول معرفی می کنند و از طرفی بی تفاوتی نسبت به دیگران را خارج از مسئولیت مسلمانی معرفی می کنند، چگونه یک مسلمان می تواند از درد جامعه اسلامی با خبر باشد، ولی اجازه هیچ گونه تحرک انقلابی و اصلاحی نداشته باشد، از طرفی ما روایاتی داریم که گویای تأیید بعضی قیام های انقلابی و اصلاحی پیش از ظهور است.
از جمله این روایات، روایتی است که ابو خالد کابلى از امام باقر (علیه السلام) نقل کرده است: «گویى مردمى را مى ‏بینم که از مشرق ‏زمین به پا مى‏ خیزند و حق‏ جویى مى‏ کنند؛ ولى حقّشان را نمى‏ دهند. باز حق‏ طلبى مى‏ کنند و باز حقّشان داده نمى‏ شود و هنگامى که چنین مى ‏بینند، سلاح ‏هایشان را بر دوش مى‏ گیرند و آنچه را خواسته بودند، در اختیارشان قرار مى ‏دهند؛ ولى اینان نمى‏ پذیرند و قیام مى‏ کنند[و حکومت را به دست مى ‏گیرند] و آن را به کسى جز صاحب شما نمى ‏دهند. کشته‏ هایشان شهیدند. بدانید که اگر من آن [زمان‏] را درک کنم، بقاى خود را براى صاحب این امر [از خدا] خواهم خواست‏.»[4]

پی نوشت:
[1]. الکافی، ج‏8، ص264، ح383. « عَنْ سَدِیرٍ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِاللَّـهِ(علیه السلام): یَا سَدِیرُ الْزَمْ بَیْتَکَ وَ کُنْ حِلْساً …‏»
[2]. شهرستانی، الملل و النحل، ج1، ص154.
[3]. آل عمران: آیه 104. «وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ…:
[4] الغیبه( للنعمانی)، ص273.

منبع

به اشتراک بگذارید

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
  • Google Plus
  • Print
نظرات

نظر دادن