جایگاه و نقش خانواده در اقتصاد مقاومتی
انتشار: 03 بهم ماه 1395 ساعت 17:11 دیدگاه ها: هيچ

به گزارش باشگاه وبلاگ نویسان ایرانی حرف تو وبلاگ رهروان ولایت” نوشت:

7888

بر اساس آموزه‌های اسلامی تمام افراد در جامعه، دارای نقش و مسئولیت‌های مختلف هستند، این چنین نیست که افراد در قبال یکدیگر وظیفه و تعهدی بر عهده نداشته باشند، کما اینکه در منابع روایی از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) این چنین نقل شده است: «وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ کُلُّکُمْ رَاعٍ وَ کُلُّکُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِه‏[1] همه شما سرپرست و مسئول هستید و درباره زیردستانتان باز خواست می‌شوید.» طبیعتاً در حوزه اقتصاد مقاومتی نیز این قاعده، حکم فرماست. به همین جهت همه‌ی آحاد جامعه در حوزه اقتصاد مقاومتی، دارای مسئولیت‌های مختص به خود هستند، دستگاه حاکمیتی به یک شکل مسئولیت بر عهده دارد و نهاد خانواده به شکلی دیگر، در این نوشتار سعی داریم به گوشه‌ای از وظایف خانواده در خصوص اقتصاد مقاومتی اشاره کنیم.

1-تربیت و فرهنگ سازی در نهاد خانواده:
از آنجا که نهاد خانوده، در خصوص تربیت و فرهنگ سازی جامعه نقش اساسی را بر عهده دارد. اولین وظیفه و مسئولیتی که بر عهده والدین گذاشته شده، وظیفه فرهنگ سازی و تربیت فرزندان است. در واقع والدین گرامی علاوه بر آنکه باید خود پایبند به اصول اسلامی و اخلاقی اقتصاد مقاومتی باشند، می‌بایست فرزندان خود را نیز به این مهم آگاه سازند. در این خصوص نیز خدای متعال یک اصل تربیتی را در اختیار والدین قرار می‌دهد که می‌تواند در تمام حوزه های فرهنگ سازی به آنها کمک شایانی بنماید: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلیکُمْ ناراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَه[تحریم/6] اى کسانى که ایمان آورده‏اید خود و خانواده خویش را از آتشى که هیزم آن انسانها و سنگهاست نگه دارید.»

از این آیه زیبا، به روشنی استفاده می‌شود همان گونه که انسان خود می‌بایست، به اصول اخلاقی در تمام حوزه‌های زندگی، از جمله اقتصادی و اجتماعی پایبند باشد، می بایست فرزندان خود را نیز راهنمایی کرده و تنها به فکر نجات خود از رذایل اخلاقی نباشد. برای نمونه پدری که خود را مقید کرده که در زندگی هیچگاه اسراف نکند، این تکنیک را نیز می‌بایست به فرزندان خود آموزش دهد.

2-عدم تمایل به خرید اجناس خارجی:
یکی از مهمترین کمکهایی که نهاد خانواده می‌تواند به بازار کسب و کار و تولید داشته باشد؛ بی‌توجهی به جنس خارجی و تمایل و کشش به خرید جنس داخلی است. از آنجا که بسیاری از کالاهای مصرفی و مورد نیاز خانواده نوعاً در ایران اسلامی تولید می‌شود، رغبت به خرید اجناس لوکس خارجی، نه تنها به بازار کسب و کار در نظام اسلامی کمک نمی‌کند، بلکه موجب برشکستگی و تعطیلی واحد‌های تولیدی و اشباع بازار اسلامی توسط اجناس خارجی می‌شود؛  که در فرهنگ دینی از آن نهی شده است. کما اینکه باری تعالی در این خصوص می‌فرماید: «وَ لَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکافِرینَ عَلَى الْمُؤْمِنینَ سَبیلاً[نساء/141] و خداوند هرگز کافران را بر مؤمنان تسلّطى نداده است.»

نکته تفسیری: محققان تفسیر نمونه در ذیل این آیه شریف این چنین بیان داشته‌اند: «از آنجا که کلمه” سبیل” به اصطلاح از قبیل” نکره در سیاق نفى” است و معنى عموم را می‌رساند از آیه استفاده می‌شود که کافران نه تنها از نظر منطق بلکه از نظر نظامى و سیاسى و فرهنگى و اقتصادى و خلاصه از هیچ نظر بر افراد با ایمان، چیره نخواهند شد. و اگر پیروزى آنها را بر مسلمانان در میدانهاى مختلف با چشم خود مى‌بینیم به خاطر آن است که بسیارى از مسلمانان مومنان واقعى نیستند و راه و رسم ایمان و وظائف و مسئولیتها و رسالتهاى خویش را به کلى فراموش کرده‏ اند»[2]

3-تربیت نیروی متخصص و کارآمد برای جامعه: از جمله وظایف و مسئولیت‌های مهمی که بر عهده والدین قرار داده شده، موضوع مهارت آموزی به فرزندان است. این مهارت آموزی خود می‌تواند طیف وسیعی از آموزشهای علمی، تربیتی و کاربردی را در بر داشته باشد. مهارتهایی از جنس علمی، اقتصادی، و اجتماعی، آنچه از همه‌ی این امور برای فرزندان مهمتر به نظر می‌رسد، موضوع علم آموزی است. والدین گرامی می‌بایست زمینه‌های رشد علمی را برای فرزندان خود فراهم کنند تا اینکه در نهایت با داشتن مهارت‌های گوناگون، نیروی مفیدی برای ارکان نظام اجتماعی جامعه به شمار آیند. با نگاه به مبانی و آموزه های دینی، به خوبی می توان اهمیت علم آموزی و کسب مهارت‌های اجتماعی را نیز مشاهده کرد برای نمونه در روایتی از امام علی(علیه السلام) در خصوص ضرورت مهارت آموزی این چنین نقل شده است: «وَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یُحِبُّ الْمُتَحَرِّفَ الْأَمِین‏[3] خداوند انسان مومنی را دوست می دارد که مهارت ورز و امین باشد.تا » در روایت دیگری نیز اهمیت علم آموزی این چنین نقل شده است: «العِلمُ سُلطانٌ ، مَن وَجَدَهُ صالَ بِهِ، ومَن لَم یَجِدهُ صیلَ عَلَیهِ[4] علم و دانش قدرت است هر کس به آن دست یابد غلبه می یابد و هر کس دست نیابد زیر سلطه قرار می گیرد.»

سخن آخر: برای دستیابی به یک اقتصاد مقاوم و اثر بخش در منطقه، نیاز به همکاری و مسئولیت پذیری همه افراد جامعه هستیم، در این بین حوزه خانواده به نوبه خود می‌تواند تأثیر مستقیم و مفیدی داشته باشد.

پی نوشتها
[1]. تنبیه الخواطر و نزهه النواظر المعروف ورام بن أبی فراس، مسعود بن عیسى، ناشر: مکتبه فقیه، سال چاپ:1410 ق، ج‏1، ص6.
[2]. تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، ناشر: دار الکتب الإسلامیه، سال چاپ: 1374 ش، ج‏4، ص175.
[3]. بحار الأنوارالجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، ناشر: دار إحیاء التراث العربی سال چاپ: دوم1403 ق، ج‏100، ص96، ح21.
[4]. شرح نهج البلاغه لابن أبی الحدید، ابن أبی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، ناشر: مکتبه آیه الله المرعشی النجفی، سال چاپ: 1404ق، ج‏20، ص319.

 

 

انتهای پیام/

به اشتراک بگذارید

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
  • Google Plus
  • Print
نظرات

نظر دادن